Polska 2026: wiedza i zachowania dotyczące mikrobioty
Badanie zostało przeprowadzone przez Ipsos wśród 7 500 osób w 11 krajach (Francja, Portugalia, Polska, Finlandia, Włochy, Niemcy, Stany Zjednoczone, Meksyk, Brazylia, Chiny i Wietnam).
Polska i mikrobiota: wysoki poziom świadomości oraz najwyższy wskaźnik przepisywania probiotyków w Europie, przy zmianach zachowań przekraczających średnią światową.
Podsumowanie wyników badania w Polsce
W 2026 roku Polska wyróżnia się dwiema cechami: najwyższym w Europie wskaźnikiem przepisywania probiotyków (66%) oraz wskaźnikiem zmiany zachowań (59%) przekraczającym średnią światową. Wyniki te sugerują, że w kraju funkcjonuje kultura kliniczna aktywnie zaangażowana w tematykę mikrobioty.
Ograniczeniem pozostaje poziom edukacji: jedynie 19% polskich respondentów otrzymało wszystkie kluczowe informacje od pracownika ochrony zdrowia. Wydaje się, że pracownicy ochrony zdrowia nie edukują pacjentów wystarczająco wcześnie na temat rozwoju mikrobioty, o czym świadczy niski poziom świadomości znaczenia pierwszych 1000 dni życia wśród Polaków.
1. Świadomość mikrobioty wśród Polaków jest zarówno wysoka, jak i szeroka
W Polsce 74% respondentów słyszało o mikrobiocie, co jest wynikiem wyższym od średniej światowej wynoszącej 72% i pozostaje stabilne w porównaniu z 2025 rokiem. Profil świadomości w Polsce należy do najbardziej spójnych w Europie: jest stosunkowo wysoki we wszystkich obszarach mikrobioty, bez koncentracji na mikrobiocie jelitowej, która charakteryzuje inne kraje.
polskich respondentów słyszało już o terminie „mikrobiota”
(w porównaniu z 72% na świecie)
z nich dokładnie wie, czym jest mikrobiota
(w porównaniu z 24% na świecie)
ponad połowa jest świadoma istnienia mikrobioty jelitowej
(w porównaniu z 63% na świecie)
Solidna świadomość różnych typów mikrobioty
Polska wykazuje zrównoważony poziom świadomości większości specyficznych rodzajów mikrobioty:
- 52% respondentów jest świadomych istnienia mikrobioty jamy ustnej, co odpowiada średniej światowej (52%);
- 49% respondentów jest świadomych istnienia mikrobioty skóry (w porównaniu z 50% na świecie);
- 48% respondentów jest świadomych istnienia mikrobioty pochwy, poniżej średniej światowej (51%);
- 46% respondentów jest świadomych istnienia mikrobioty płuc, powyżej średniej światowej (44%).
Dowiedz się wszystkiego o mikrobiomie
Learn moreDobra znajomość mikrobioty pomimo utrzymujących się luk wiedzy
Polscy respondenci osiągają dobre wyniki w zakresie kilku szczegółowych zagadnień związanych z mikrobiotą, zwłaszcza dotyczących diety i antybiotyków:
- 85% respondentów wie, że dieta ma istotny wpływ na równowagę mikrobioty, co stanowi wynik wyższy od średniej światowej (79%);
- 80% respondentów wie, że antybiotyki wpływają na mikrobiotę, co jest najwyższym wynikiem w Europie;
- 66% respondentów prawidłowo łączy zespół jelita drażliwego (IBS), otyłość i waginozę z mikrobiotą.
Podobnie jak w większości krajów, luki w wiedzy pojawiają się w przypadku bardziej złożonych zagadnień:
- 45% polskich respondentów nie wie, że mikrobiota nie znajduje się wyłącznie w jelitach;
- 63% respondentów nie wie, że mikrobiota może wpływać na odpowiedź na leczenie nowotworów;
- 84% respondentów nie wie, że alergie układu oddechowego mogą być związane z zaburzeniem równowagi mikrobioty jelitowej.
2. Polacy nadal wdrażają nawyki sprzyjające mikrobiocie i wprowadzają zmiany w swoim zachowaniu
Polska jest krajem o najwyższym wskaźniku przepisywania probiotyków w Europie: 66% respondentów otrzymało receptę lub zalecenie stosowania probiotyków lub prebiotyków. To zaangażowanie kliniczne wydaje się przekładać na codzienne zachowania: 59% polskich respondentów zmieniło swoje nawyki, aby chronić mikrobiotę, co stanowi wynik wyższy od średniej światowej wynoszącej 53% i jeden z najwyższych w Europie.
Polaków zmieniło swoje zachowania, aby chronić mikrobiotę
(w porównaniu z 53% na świecie)
z nich otrzymało zalecenie lub receptę na probiotyki albo prebiotyki
(w porównaniu z 51% na świecie)
spożywa sfermentowaną żywność co najmniej raz w tygodniu
(w porównaniu z 67% na świecie)
Profil zachowań Polaków wyróżnia się kilkoma istotnymi atutami
Polscy respondenci konsekwentnie osiągają dobre wyniki w zakresie podstawowych nawyków zdrowotnych wspierających równowagę mikrobioty:
Większość Polaków deklaruje, że podejmuje aktywność fizyczną co najmniej raz w tygodniu (79% w porównaniu z 73% na świecie) oraz regularnie spożywa sfermentowaną żywność (84% w porównaniu z 67% na świecie).
Nawyki, które można jeszcze wzmocnić
Pomimo tych solidnych podstaw istnieje przestrzeń do poprawy w zakresie stosowania suplementów wspierających mikrobiotę oraz nawyków żywieniowych ukierunkowanych na jej ochronę:
36% polskich respondentów spożywa probiotyki, a 1 na 3 prebiotyki co najmniej raz w miesiącu — poniżej średnich światowych wynoszących odpowiednio 42% i 38%. Jedynie 30% spożywa codziennie różnorodne owoce i warzywa, co stanowi wynik niższy od średniej światowej (40%).
Połączenie wysokiego spożycia produktów fermentowanych oraz ponadprzeciętnego poziomu zmian zachowań sugeruje, że dbałość o zdrowie mikrobioty staje się w Polsce coraz bardziej obecna w codziennej świadomości, nawet jeśli nawyki związane ze stosowaniem konkretnych suplementów nie są jeszcze w pełni ugruntowane.
Jaka jest różnica między prebiotykami, probiotykami i postbiotykami?
Dowiedz się więcej...
3. Polscy pracownicy ochrony zdrowia aktywnie zalecają probiotyki
Polscy pracownicy ochrony zdrowia należą do najbardziej aktywnych w Europie pod względem przepisywania i zalecania probiotyków. Jednak komponent edukacyjny, który powinien towarzyszyć tej aktywności klinicznej, pozostaje niewystarczająco rozwinięty. Zaufanie do pracowników ochrony zdrowia jest wysokie (94%), jednak tylko 19% polskich respondentów otrzymało od swojego pracownika ochrony zdrowia wszystkie kluczowe informacje dotyczące mikrobioty.
Polaków ufa pracownikom ochrony zdrowia jako jednemu z głównych źródeł informacji na temat mikrobioty
(w porównaniu z 94% na świecie)
z nich otrzymało wyjaśnienie, czym jest mikrobiota
(w porównaniu z 39% na świecie)
otrzymało od pracownika ochrony zdrowia wszystkie kluczowe informacje dotyczące mikrobioty
(w porównaniu z 23% na świecie)
Pomimo ponadprzeciętnego poziomu przepisywania probiotyków, edukacja dotycząca antybiotyków pozostaje niewystarczająca
Sytuacja dotycząca antybiotyków w Polsce jest szczególna. Jednoczesne zalecanie probiotyków wraz z antybiotykami jest najczęstsze w Europie, jednak wyjaśnienia przekazywane pacjentom podczas przepisywania antybiotyków pozostają jedynie na przeciętnym poziomie.
44% respondentów otrzymało od pracownika ochrony zdrowia informację, że antybiotyki mogą negatywnie wpływać na równowagę mikrobioty (w porównaniu z 39% na świecie). 60% respondentów otrzymało jednocześnie zalecenie stosowania probiotyków wraz z antybiotykami, co jest najwyższym wynikiem w Europie (w porównaniu z 38% na świecie). 27% respondentów otrzymało od pracownika ochrony zdrowia wszystkie kluczowe informacje dotyczące wpływu antybiotyków na mikrobiotę (w porównaniu z 25% na świecie).
Niektóre luki informacyjne nadal występują podczas przepisywania antybiotyków
Pomimo ogólnie ponadprzeciętnego zaangażowania pracowników ochrony zdrowia w Polsce, nadal istnieją możliwości wzmocnienia działań edukacyjnych:
- 41% respondentów zostało poinformowanych o zaburzeniach trawiennych związanych ze stosowaniem antybiotyków (w porównaniu z 45% na świecie);
- Jedynie 36% otrzymało porady dotyczące ograniczania negatywnych skutków stosowania antybiotyków dla mikrobioty, co odpowiada średniej światowej.
Antybiotyki: jaki wpływ na mikrobiotę i nasze zdrowie?
Dowiedz się więcej
4. Pierwsze 1000 dni życia: koncepcja wciąż mało znana wśród polskich rodziców
Analiza świadomości dotyczącej pierwszych 1000 dni życia wskazuje na potrzebę wzmocnienia edukacji rodziców w Polsce. Około 39% polskich rodziców i kobiet w ciąży słyszało o tej koncepcji (poniżej średniej światowej wynoszącej 43%). Ponadto jedynie 23% rodziców otrzymało od swojego pediatry wszystkie kluczowe informacje na ten temat (w porównaniu z 31% na świecie).
polskich rodziców i kobiet w ciąży zna koncepcję pierwszych 1000 dni życia
(w porównaniu z 43% na świecie)
z nich deklaruje, że dokładnie wie, co oznacza ta koncepcja
(w porównaniu z 15% na świecie)
z nich zadeklarowało, że otrzymało od pracownika ochrony zdrowia informacje na temat wczesnego rozwoju mikrobioty
(w porównaniu z 39% na świecie)
Istotne błędne przekonania wśród polskich rodziców
- 11% rodziców wie, że mikrobiota dziecka nie zaczyna rozwijać się już w łonie matki, co odpowiada średniej światowej;
- 69% nie wie, że w wieku 5 lat mikrobiota jelitowa nie jest jeszcze w pełni dojrzała i nie przypomina mikrobioty osoby dorosłej;
- 32% nie zna wpływu wczesnego stosowania antybiotyków na rozwój mikrobioty jelitowej niemowlęcia, co jest wynikiem nieznacznie niższym od średniej światowej wynoszącej 35%;
- Jedynie 1 na 4 respondentów wie, że kontakt ze zwierzętami we wczesnym okresie życia wpływa na mikrobiotę jelitową.
W Polsce obserwuje się wysoki poziom zaufania do pracowników ochrony zdrowia oraz wysoki odsetek przepisywania probiotyków. Czynniki te nie przekładają się jednak w pełni na pogłębioną wiedzę dotyczącą wczesnego rozwoju mikrobioty. Pracownicy ochrony zdrowia mogliby przekazywać więcej informacji i lepiej wyjaśniać znaczenie pierwszych 1000 dni życia, co pozwoliłoby Polsce zmniejszyć lukę między działaniami klinicznymi a edukacją.
Metodologia
W Polsce obserwuje się wysoki poziom zaufania do pracowników ochrony zdrowia oraz wysoki odsetek przepisywania probiotyków. Czynniki te nie przekładają się jednak w pełni na pogłębioną wiedzę dotyczącą wczesnego rozwoju mikrobioty. Pracownicy ochrony zdrowia mogliby częściej i bardziej szczegółowo wyjaśniać znaczenie pierwszych 1000 dni życia, co pozwoliłoby Polsce zmniejszyć lukę między praktyką kliniczną a edukacją zdrowotną.
Kwestionariusz obejmował następujące zagadnienia: świadomość i wiedzę na temat mikrobioty; informacje otrzymane od pracowników ochrony zdrowia; zachowania związane ze zdrowiem; wiedzę kobiet na temat mikrobioty pochwy; wiedzę rodziców dotyczącą pierwszych 1000 dni życia; oraz dane zdrowotne.
