Nawracające grzybice pochwy: rola mikrobioty

70–75% kobiet przynajmniej raz w życiu doświadczy grzybicy pochwy, czyli grzybiczego zapalenia sromu i pochwy, zwanego również kandydozą sromowo-pochwową, a prawie 8% będzie musiało zmagać się z postaciami nawracającymi¹, co stanowi prawie 138 milionów kobiet na całym świecie².

Najczęściej wywoływana przez Candida albicans (63–70% przypadków)³, objawia się zazwyczaj podrażnieniem sromu,swędzeniem i nietypową wydzieliną. Objawy te są podobne do objawów innej częstej infekcji pochwy, bakteryjnej waginozy lub niektórych innych zapaleń pochwy. W najnowszym badaniu¹ skupiono się na czynniku często pomijanym w przypadku tych infekcji pochwy: mikrobiocie pochwy, która stanowi filar zdrowia kobiety.

Mikrobiota pochwy – niedoceniany sprzymierzeniec

Candida albicans może naturalnie występować w pochwie, nie powodując kandydozy ani żadnych objawów. Wbrew powszechnemu przekonaniu najczęściej odpowiedzialny za tę infekcję drożdżak, Candida albicans, może naturalnie występować w pochwie, nie powodując kandydozy ani żadnych objawów, dzięki równowadze otaczającej mikrobioty. Kluczową rolę odgrywa tu bakteria ochronna, Lactobacillus crispatus: zakwasza ona środowisko pochwy i wytwarza substancje ograniczające namnażanie się niektórych mikroorganizmów, w tym drożdżaków. Inne bakterie, takie jak L. iners, odgrywają bardziej niejednoznaczną rolę: czasami działają stabilizująco, a czasami sprzyjają zaburzeniom równowagi i niektórym infekcjom pochwy.
Niektóre nieodpowiednie lub drażniące produkty higieniczne albo niedawne przyjmowanie antybiotyków mogą zaburzyć tę równowagę. Gdy równowaga ta ulega zaburzeniu, może dojść do dysbiozy, czyli zaburzenia równowagi flory pochwy, co może wiązać się z pewnymi infekcjami pochwy, w szczególności grzybicami, takimi jak kandydoza.

Dlaczego grzybice nawracają?

W przypadku nawracających postaci kandydozy badanie wskazuje również na inny drożdżak, mniej znany niż Candida albicans, ale równie istotny: Nakaseomyces glabratus (dawniej Candida glabrata). Nie oddziałuje na tkanki w ten sam sposób. Utrzymuje się raczej dzięki różnym mechanizmom, w szczególności tworzeniu biofilmów i unikaniu odpowiedzi immunologicznej, które mogą przyczyniać się do nawrotów i trudności w leczeniu. Kolejna interesująca hipoteza wysunięta przez autorów: nawracające bakteryjne zapalenie pochwy, charakteryzujące się zaburzeniem równowagi mikrobioty pochwy, mogłoby – poprzez zakłócenie lokalnej równowagi – sprzyjać z kolei wystąpieniu grzybicy i pewnym nawrotom: oba te schorzenia pochwy mogą więc być ze sobą ściślej powiązane, niż się wydaje, zwłaszcza w przypadku niektórych zakażeń mieszanych lub następujących po sobie.

W przypadku nawracających objawów pomimo prawidłowo prowadzonego leczenia lepiej skonsultować się z lekarzem w celu potwierdzenia diagnozy i dostosowania terapii, niż samodzielnie stosować kolejne leki przeciwgrzybicze. Trwałe przywrócenie równowagi mikrobioty pochwy, w szczególności poprzez wciąż eksperymentalne metody 
przeszczepiania lub modulowania mikrobioty, stanowi dodatkowy kierunek badań, którego skuteczność w leczeniu grzybiczych zapaleń sromu i pochwy jeszcze nie została wykazana.