Chlorowana woda – czy grozi antybiotykoopornością u niemowląt?

Dodawany do wody pitnej chlor niszczy szkodliwe mikroorganizmy, ale może też wpływać na środowisko mikrobioty jelitowej niemowląt i występowanie u nich antybiotykooporności. Tego zagadnienia dotyczyło badanie przeprowadzone wśród 197 niemowląt1.

Opublikowano 28 Październik 2026
Zaktualizowano 29 Październik 2026

O tym artykule

Opublikowano 28 Październik 2026
Zaktualizowano 29 Październik 2026

Oporność na antybiotykintibiotic jest coraz powszechniejsza na świecie i stanowi duży problem zdrowotny: od roku 2018 do 2023 odsetek przypadków oporności wzrósł w przypadku ponad 40% par bakteria–antybiotyk obserwowanych przez WHO2. Podejmowane działania koncentrują się przede wszystkim na ograniczaniu stosowania antybiotyków i promowaniu szczepień zapobiegających zakażeniom. Antybiotykooporność może jednak mieć związek również z czynnikami środowiskowymi. Australijscy badacze przyjrzeli się jednemu z nich, dotychczas słabo zbadanemu – spożywaniu chlorowanej wody pitnej.

Prawie 2 osoby na 5 usłyszały od pracownika służby zdrowia, że przyjmowanie antybiotyków może negatywnie wpływać na równowagę mikrobioty.

Tylko 1 osoba na 4 deklaruje, że przy przepisywaniu antybiotyków otrzymała wszystkie niezbędne informacje dotyczące mikrobioty”.

Woda chlorowana czy filtrowana – badanie z udziałem 197 niemowląt obserwowanych przez 12 miesięcy

Chlorowanie wody pitnej, zapewnia jej dezynfekcję, zwiększa jej bezpieczeństwo sanitarne i ogranicza ryzyko zakażeń przewodu pokarmowego. Ilość chloru jest regulowana przez przepisy. Ilości objęte badaniem (od 0,3 do 1,1 mg/l) były mniejsze od limitu wynoszącego 5 mg/l. Ten resztkowy chlor obecny w wodzie z kranu po przeprowadzeniu dezynfekcji może jednak wpływać na środowisko jelit niemowląt przez to, że sprzyja bakteriom wyposażonym w mechanizmy antybiotykooporności. Aby przetestować tę hipotezę, 197 niemowląt w wieku sześciu miesięcy przydzielono losowo do grup, z których jedna przez dwanaście miesięcy piła przefiltrowaną, pozbawioną chloru i innych chlorowych środków dezynfekujących, a druga zwykłą, chlorowaną wodę kranową. Próbki kału pobrane na początku i na końcu badania pozwoliły przeanalizować DNA obecnych w nich mikroorganizmów.

Woda z kranu a karmienie dzieci: zalecenia organów ochrony zdrowia we Francji⁴

Wody z kranu można używać do przyrządzania mleka i posiłków dla niemowląt, zachowując kilka środków ostrożności: 

– Należy pozwolić wodzie płynąć z kranu przez kilka sekund, używać tylko zimnej wody, regularnie czyścić końcówkę kranu.

– ANSES odradza stosowanie do mleka i posiłków dla niemowląt wody filtrowanej w domu lub zmiękczonej, ponieważ te procesy mogą sprzyjać namnażaniu się mikroorganizmów.

* ANSES: francuska Agencja ds. Bezpieczeństwa Żywności, Środowiska i Higieny Pracy.

Mikrobiota zasadniczo niezmieniona, ale zawierająca więcej składników sprzyjających antybiotykooporności

Mikrobioty obu grup były zasadniczo podobne: charakteryzowały się podobnym bogactwem gatunkowym i różnorodnością, bez istotnych różnic w ogólnej strukturze mikrobioty. W grupie spożywającej chlorowaną wodę stwierdzono natomiast bogatszy „rezystom”, czyli większą obfitość funkcji związanych z opornością na antybiotyki, takich jak funkcje enzymów rozkładających antybiotyki3.

Dodatkowa analiza sugeruje, że wzrost obfitości funkcji związanych z opornością jest wyraźniejszy u dzieci, które w trakcie badania zarówno spożywały chlorowaną wodę, jak i otrzymywały antybiotyki. Autorzy formułują zatem hipotezę, że te dwie ekspozycje mogą wzmacniać się nawzajem i zwiększać ryzyko selekcji oporniejszych bakterii.

Rezystom

Ogół genów oporności na antybiotyki zawartych w mikroorganizmach występujących w danym środowisku, w tym przypadku w mikrobiocie jelitowej3.

Chlor resztkowy

Chlor pozostający w wodzie po jej dezynfekcji.

Czy należy przestać pić wodę z kranu?

Wyniki te nie kwestionują zasadności chlorowania wody przeznaczonej do spożycia, którego korzyści dla zdrowia są bezdyskusyjne. Autorzy wskazują jednak, że chlorowana woda z kranu może zwiększać obfitość funkcji związanych z opornością na antybiotyki w mikrobiocie jelitowej niemowląt, choć na tym etapie nie wykazano klinicznego zagrożenia dla ich zdrowia. Należy teraz ustalić, czy odpowiednie dostosowanie momentu lub sposobu wprowadzania wody z kranu do diety dziecka ograniczyłoby ten efekt, oraz ocenić jego konsekwencje dla zdrowia niemowląt, , zwłaszcza tych otrzymujących liczne kuracje antybiotykowe.

Badanie1 finansowane częściowo przez Water Corporation WA i wspierane pomocą materialną przez Pure Water Systems, przy czym partnerzy ci nie uczestniczyli w projektowaniu, analizie i decyzji o publikacji badania.

Źródła

1. Parkin K, Christophersen CT, Verhasselt V, et al. Chlorinated drinking water exposure enriches antimicrobial resistance pathways in the infant gut microbiome: a randomized trial. Commun Med. 2026;6:405. doi:10.1038/s43856-026-01626-2.

2. World Health Organization. WHO warns of widespread resistance to common antibiotics worldwide. Geneva: WHO; 13 October 2025. https://www.who.int/news/item/13-10-2025-who-warns-of-widespread-resistance-to-common-antibiotics-worldwide. 

3. D'Costa VM, McGrann KM, Hughes DW, Wright GD. Sampling the antibiotic resistome. Science. 2006;311(5759):374-377. doi:10.1126/science.1120800.

4. ANSES. Biberon : comment le préparer et le conserver ? Maisons-Alfort : Anses ; article du 17/01/2013. https://www.anses.fr/fr/article/biberon-comment-preparer-conserver  (consulté le 05/10/2026).

    Przeczytaj także